Zdrowie i podczerwień

Sauna, kabina cieplna, kabina na podczerwień

Mówiąc o ogrzewaniu całego ciała w kontekście centrów odnowy biologicznej lub w domu, zwykle mamy na myśli, saunę fińską, łaźnię parową lub kabinę na podczerwień.

Obecnie dostępnych jest szereg metod ogrzewania całego ciała, różniących się przede wszystkim pod względem temperatury otoczenia, wilgotności powietrza, zalecanego czasu sesji oraz sposobu stosowania ciepła w drodze konwekcji (powietrza) lub promieniowania podczerwonego. W każdej z tych metod, obciążenie dla układu sercowo-naczyniowego istotnie się różni.

Aplikacje ciepła na całe ciało mogą bazować na jednej z dwóch odmiennych koncepcji (celów):

Pierwsza, to zabiegi w stylu stymulacji Kneippa (sauna fińska, bio-sauna, standardowe kabiny na podczerwień). Druga idea to ogrzewanie całego ciała (niskotemperaturowe kabiny na podczerwień i terapia Waon). Różnica polega na rodzaju wywołanej w organizmie reakcji termoregulacyjnej.

Stymulacja

Sauny (klasyczna sauna, bio-sauna, standardowe kabiny na podczerwień lub łaźnie parowe) na ogół generują wewnątrz sauny temperaturę wynoszącą ok. 50-90°C, a więc zawsze wyższą niż w strefie termo-neutralnej. Od 50% do 70% ciepła jest aplikowane poprzez rozgrzane powietrze, zaś do 30-50% za pomocą promieniowania podczerwonego, w zależności od konstrukcji.

Celem w/w saun i urządzeń nie jest ogrzanie całego ciała (wnętrze organizmu i powierzchniowe warstwy ciała), lecz wywołanie mocniejszej lub słabszej reakcji w układzie nerwowym oraz w skórze. Istotnym elementem w tym procesie jest naprzemienne stosowanie zimna i gorąca. Zmiana temperatur pobudza strefy czuciowe skóry, co z kolei przekłada się pobudzanie organów wewnętrznych (zgodnie z zasadą terapii Kneippa).

Przy stosowaniu opartych na tej zasadzie zabiegów aplikacji ciepła na całe ciało, podczas typowej sesji prawie żadne ciepło nie wnika w powierzchniowe warstwy ciała, więc nie następuje ogrzanie całego organizmu.

Fakt, że ciało przyjmuje więcej ciepła przez cały obszar skóry niż jest w stanie oddać – stwarza problemy. Organizm musi ograniczyć zwrotny przepływ krwi ogrzanej w skórze, aby utrzymać stałą temperaturę wewnętrzną. Coraz więcej i więcej krwi wysyłane jest do chłodzenia skóry i coraz mniej krwi jest dostępnej w centralnym układzie krążenia. Drastycznie wzrasta więc stres jakiemu poddawany jest układ krążenia.

Jeśli sesja zostanie zakończona w odpowiednim czasie, krew ochładza skórę, a następnie jest stopniowo przekierowywana z powrotem do krwiobiegu. Wewnętrzna temperatura ciała pozostaje stała.

Jednakże, jeśli sesja nie zakończy się w odpowiednim czasie, organizm musi odzyskać rozgrzaną krew z powrotem ze skóry, aby zapobiec zapaści sercowo-naczyniowej. Temperatura wewnętrzna ciała może wtedy wzrosnąć do poziomu gorączki powyżej 38°C. Wywoływania sztucznej gorączki bez nadzoru medycznego – powinno się absolutnie unikać.

Aplikacje ciepła na całe ciało

Jeśli chcesz osiągnąć łatwo tolerowane ogrzanie całego ciała, nie należy działać wbrew naturalnemu systemowi termoregulacji organizmu. Otoczenie, w którym przebywamy powinno być termicznie neutralne – ciało pozostaje wówczas w równowadze cieplnej z otoczeniem i krew może swobodnie przepływać w kierunku do wnętrza ciała. Jednak w ten sposób jeszcze się nie ogrzewamy.

Jednakże, jeśli zaaplikuje się ciepło na nie więcej niż ok. 10-12% powierzchni skóry (najlepiej na plecy), termo-neutralna krew (z 90% powierzchni skóry) miesza się z ogrzaną krwią (z od 10% do 12% powierzchni skóry).

Przy tej ilości dostarczonego ciepła, system alarmowy termoregulacji organizmu nie aktywuje się, więc przepływ lekko podgrzanej krwi do wnętrza ciała nie jest blokowany. Od samego początku temperatura wewnętrzna organizmu systematycznie i powoli wzrasta.

Zastosowane ciepło jest następnie stopniowo rozprowadzane od wewnątrz (organy) na zewnątrz (powierzchniowe warstwy ciała: mięśnie, tkanka łączna i tłuszczowa, kości, stawy, itp.) poprzez zmiany w krążeniu. To pozwala delikatnie rozproszyć ciepło od wewnątrz do zewnątrz (głębokie ciepło). W ten sposób ogrzewa się całe ciało.

Zwiększone krążenie krwi oraz podwyższona temperatura tkanek pobudzają metabolizm i poprawiają krążenie. Po wystąpieniu pocenia się następują efekty określane jako "detoksykacja" lub "oczyszczanie".

Metoda ta, stosowana w niskotemperaturowych kabinach na podczerwień, ma inny cel niż tradycyjne metody aplikacji ciepła na całe ciało takie jak sauny fińskie, łaźnie parowe, standardowe kabiny na podczerwień, itp. Może ona przyczynić się do złagodzenia schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego i zaburzeń metabolicznych.